[Book Review] Quảng cáo không nói láo – Hồ Công Hoài Phương

Good morning,

Cũng khá lâu rồi mình mới quay lại đây để viết blog. Hôm nay mình sẽ có một bài review nhanh về cuốn sách marketing gần đây mình cực kì, cực kì thích đó là Quảng cáo không nói láo của anh Hồ Công Hoài Phương. Cuốn sách dành cho những ai từng tin “Quảng cáo nói láo ăn tiền”.

Mình biết đến cuốn sách này khá lâu rồi thông qua một chị book reviewer trên Instagram, tuy nhiên vì Tiki thường xuyên hết hàng, mà mình cũng lười đọc sách nên mãi gần đây mình mới mua quyển này, bản paperback với giá 149.000 VNĐ trên Tiki, kiki. Cũng nhờ có dịch Covid-19 nên mình mới có thể ngồi “ngấu nghiến nghiền ngẫm” hết quyển sách này trong 3 ngày. Tuy nhiên, đây không phải là quyển sách đọc nhanh cho hết như tản văn hay ngôn tình, mà dù có đã đọc hết rồi, bạn vẫn nên đọc lại nó lần thứ 1001 đấy.

Without further ado, vì sao mình lại thích quyển sách này đến thế?

1. Mình là người khá kén sách, nên không phải bất kì cuốn sách nào liên quan đến marketing mình đều đọc. Mình thường ưu tiên những cuốn có văn phong hóm hỉnh một chút, thường sẽ là tác giả người Việt và là người miền Nam để dễ đọc, dễ thấm hơn, vì sách tiếng Anh thì đắt quá mình không mua được, với mua về mình cũng không đọc được =))) còn bản dịch thì thường hơi khô khan nên mình dễ buồn ngủ. Tuy nhiên thì sách của tác giả Việt thì phần nhiều lại nói về content, creative hay là copywriting, còn mình thì định hướng theo lối đi khác nên mình cũng không quá hứng thú với những quyển sách này. Mình không biết gọi tên quyển sách này của anh Phương là thể loại nào, nhưng nó cho mình những góc nhìn mới về marketing. Sau khi gấp quyển sách này lại, dù bạn đồng ý hay không đồng ý với quan điểm của anh thì Quảng cáo không nói láo vẫn là một quyển sách xứng đáng được đọc lại thêm 1001 lần nữa.
2. Mỗi trang sách anh Hoài Phương viết đều cho mình một chiêm nghiệm mới về marketing. Tuy nhiên, mình sẽ note ra đây những đoạn mình tâm đắc nhất, những đoạn mình đã chụp ảnh lại khi đọc chúng.

2.1. Quảng cáo thật sự không nói láo, như đúng tựa đề của cuốn sách này. Vì ngày hôm nay người tiêu dùng đã quá thông minh và hiểu biết rằng đâu là sự thật. Chúng ta không có khả năng đánh lừa họ. Quảng cáo có thể nói quá lên một chút để bạn chú ý. Quảng cáo có thể làm phiền bạn đôi chút vì đơn giản là thương hiệu không muốn bị xa mặt, cách lòng. Quảng cáo có thể dùng những chiêu trò tâm lý học để hình thành nên nhận thức của chúng ta. Quảng cáo có thể tôn vinh bạn một tí để tạo dựng hành vi tiêu dùng. Nhưng hơn hết, quảng cáo sẽ giúp nền kinh tế phát triển bằng cách kích thích hành vi tiêu dùng và giữ lại những giá trị tốt đẹp của cuộc sống này.

Tôi vẫn luôn tin là như vậy.

2.2. Tư duy USP hay tư duy “tạo thông tin sản phẩm độc đáo để thuyết phục, đánh vào lý trí” cho đến nay vẫn là tư duy phổ biến, mặc định của tất cả những người làm quảng cáo và tiếp thị. Nhưng đến cuối những năm 1950, tư duy nó có vài vấn đề.

Một là càng ngày chúng ta càng khó tạo ra một sản phẩm thật sự độc đáo và khác biệt. Công nghệ hầu như đã rút ngắn khoảng cách khác biệt của sản phẩm.

Điều quan trọng hơn, trong rất nhiều ngành hàng, khác biệt không phải là điều khiến chúng ta mua hàng. Hầu hết mọi cửa hàng đồ ăn nhanh đều bán gà rán, cà phê, bánh mì và kem. Nếu quá khác biệt, đối tượng tiêu dùng sẽ hẹp lại và như thế không đủ cho chi phí vận hành.

2.3. Tôi tin rằng, trong mỗi con người, hành vi thì dễ đổi chứ thái độ mới là thứ khó dời. Muốn dời thái độ, hãy giúp họ đổi hành vi trước. Và từ đó, thật ra chúng ta không quảng cáo cho sản phẩm, không tạo ra tạo niềm tin và thái độ đối với sản phẩm.

Chúng ta quảng cáo hành vi dùng sản phẩm. Lon Pepsi và việc uống Pepsi là hai chủ đề hoàn toàn khác nhau.

2.4. Thương hiệu đừng quá nghiêm trọng, quảng cáo đừng nên quá nghiêm túc, thông điệp cũng chẳng cần phải quá nghiêm trang, vì chúng ta sinh ra để được chơi giữa cuộc đời này mà.

2.5. Thay vì trở thành giấy gói xôi, bạn có thể biến một tờ quảng cáo báo giấy với hoa văn vintage thành giấy gói quà.

Thay vì bị làm phiền và chặn, bạn có thể biến một ad banner trở thành tờ giấy nhắc nhở liên tục về những công việc chúng ta cần làm trong ngày.

Thay vì chẳng ai quan tâm, bạn có thể biến điểm kích hoạt thương hiệu tại trung tâm mua sắm thành một phòng thư giãn và làm đẹp cho quý ông khi chờ các cô vợ lựa đồ.

Đến đoạn phim quảng cáo Vinamilk còn có thể giúp mẹ cho các bé chịu ngồi ăn cơm thì mọi quảng cáo trên đời này đều có giá trị của nó cả.

Hãy làm cho quảng cáo trở nên có ích hoặc chí ít là không làm phiền ai hết. Và để không làm phiền, công năng của quảng cáo là tương đồng với công dụng của phương tiện quảng cáo.

Thử tượng tượng có một dịch vụ mà bạn có thể đặt báo thức thông qua một người thật như bộ phận tiếp tân ở khách sạn. Họ sẽ là các cô gái quyến rũ và có giọng nói cực kỳ ngọt ngào.

2.6. Hãy một lần nghĩ mình là người bình thường và không quan tâm đến quảng cáo hay truyền thông.

Hãy một lần nghĩ mình là người bình thường với những suy nghĩ giản đơn về sản phẩm, mua sắm hay thương hiệu.

Vì quảng cáo làm ra không dành cho những người làm quảng cáo. Nó dành cho người bình thường.

Vì thế, trước khi là một người làm quảng cáo xuất sắc, hãy là một người bình thường xuất chúng.

2.7. Người làm digital nói rằng quảng cáo truyền thống sẽ chết và quảng cáo kỹ thuật số sẽ lên ngôi.

Người làm content cho rằng người ta mua câu chuyện của bạn, không phải sản phẩm.

Người làm quảng cáo truyền thống thì tôn thờ quá mức yếu tố cảm xúc của phim quảng cáo.

Người làm trade thì cho rằng định vị thương hiệu hay “brand concept” mới là điều quan trọng nhất.

Và chỉ có bạn, người đang làm kinh doanh, đang chịu trách nhiệm với chính đồng tiền, sản phẩm của mình mới biết cái gì là quan trọng nhất dành cho mình mà thôi.

2.8. Hãy làm mẩu quảng cáo cho chính chúng ta – những người bình thường – khi ta xem chỉ để giải trí, một cách đơn giản và rất hời hợt.

2.9. Đừng đọc sách về quảng cáo nữa! =)))

Chung quy lại, quyển sách này cho mình nhiều góc nhìn mới hay ho và mình hy vọng bạn cũng sẽ nhìn được nhiều thứ hay ho từ nó!

Yours faithfully,